Świdraki okrętowce, nazywane często termitami morskimi, przypuszczają atak na Morze Bałtyckie, stwarzając zagrożenie dla ogromnych, morskich stanowisk archeologicznych. Naukowcy z Uniwersytetu w Gothenburgu, Szwecja, biorący obecnie udział w finansowanym ze środków unijnych projekcie WRECKPROTECT badającym, które artefakty są zagrożone, przypuszczają, że to zmiana klimatu jest odpowiedzialna za tę groźną falę świdraków okrętowców.
Projekt WRECKPROTECT (Strategie ochrony wraków morskich w Morzu Bałtyckim przed zbliżającym się atakiem korników morskich zagrażających drewnu. Projekt podsumowująco-informacyjny opierający się na skutkach zmian klimatycznych) uzyskał dofinansowanie w kwocie 750.000 EUR z tematu „Środowisko” Siódmego Programu Ramowego (7PR).
Celem partnerów projektu jest dostarczenie skutecznych narzędzi przewidywania potencjalnych obszarów butwienia w Morzu Bałtyckim, okrywanie wraków geotkaninami i osadem dennym oraz opracowanie wytycznych ochrony wraków. Naukowcy są przekonani, że w Morzu Bałtyckim znajduje się około 100.000 dobrze zachowanych wraków.
Mimo swojej nazwy świdraki okrętowce tworzą w rzeczywistością grupę słonowodnych małży. Znane są z wwiercania się do drewnianych konstrukcji wystawionych na działanie morskiej wody i niszczenia ich. Zniszczenie może nastąpić szybko lub zająć dłuższy czas, choć eksperci wskazują, że całkowite zniszczenie odkryć archeologicznych może dokonać się w ciągu dekady. Świdrak okrętowiec może żyć do 4 lat i wydrążyć tunele o głębokości do 30 centymetrów w każdym rodzaju drewna.
Partnerzy WRECKPROTECT twierdzą, że niskie zasolenie Morza Bałtyckiego przez wiele lat chroniło artefakty zanurzone w wodzie. Do tej pory szkody w podwodnym dziedzictwie kulturowym wyrządzały grzyby, bakterie i drobnoustroje. Chociaż wywierają negatywny wpływ w rejonie, to szkodliwe skutki ich działalności nie są tak potężne czy szybkie jak w przypadku świdraków okrętowców.
Naukowcy odnotowali zwiększającą się obecność świdraków okrętowców wzdłuż duńskich i niemieckich wybrzeży Morza Bałtyckiego. Eksperci twierdzą, że na świecie występuje 65 gatunków świdraków okrętowców.
„Świdraki okrętowce zaatakowały na przykład wraki statków z XIV w. u wybrzeży Niemiec i zaczynamy również dostrzegać ich obecność wzdłuż szwedzkiego wybrzeża, na przykład na plaży Ribersborg w Malmo” – wyjaśnia Christin Appelqvist, doktorantka na Wydziale Ekologii Morskiej Uniwersytetu w Gothenburgu.
Zdaniem naukowców najbardziej prawdopodobnym winowajcą tego najnowszego zjawiska jest zmiana klimatu. Świdraki okrętowce przypuszczalnie dostosowują się do niskiego zasolenia wody z powodu wzrostu temperatury – twierdzą.
„Około 100 wraków zostało już zaatakowanych na Południowym Bałtyku, ale jak na razie zjawisko to nie rozprzestrzeniło się poza Falsterbo” – podkreśla Appelqvist. „Wiemy, że stworzenia te mogą przetrwać zasolenie Archipelagu Sztokholmskiego, niemniej potrzebują wody o wyższym zasoleniu, aby móc się rozmnażać.”
Projekt WRECKPROTECT, koordynowany przez Szwedzki Techniczny Instytut Badawczy SP, gromadzi naukowców z Danii, Francji, Holandii, Niemiec i Szwecji. Zakończenie projektu zaplanowano na koniec 2011 r.
Więcej informacji:
WRECKPROTECT:
http://www.wreckprotect.eu/
Uniwersytet w Gothenburgu:
http://www.gu.se/english/
Teksty pokrewne: 31262, 31443
Kategoria: Projekty
Źródło danych: Uniwersytet w Gothenburgu
Referencje dokumentu: Na podstawie informacji uzyskanych z Uniwersytetu w Gothenburgu.
Indeks tematyczny: Zmiana klimatu & cykl węglowy; Koordynacja, wspólpraca; Nauki o ziemi; Ochrona srodowiska; Ocena; Badania Naukowe; Zrównoważony rozwój
RCN: 31666
http://cordis.europa.eu/fetch?CALLER=PL_NEWS_FP7&ACTION=D&DOC=75&CAT=NEWS&QUERY=0127e3cc187d:82db:356123cc&RCN=31666
