Ludzie mogliby się nauczyć od szympansów karłowatych bonobo niejednego na temat bycia bezinteresownym. Jak pokazują wyniki nowych, amerykańskich badań, bonobo w odróżnieniu od innych naczelnych zawsze się dzielą, nawet żywnością. Odkrycia, które stanowią dorobek finansowanego ze środków unijnych projektu TWOPAN (Genomiczna i fenotypowa ewolucja bonobo, szympansów i ludzi), zostały zaprezentowane w czasopiśmie Current Biology.
Naukowcy przyznają, że ludzie podobnie jak i inne naczelne, zwłaszcza szympansy, stają się z wiekiem coraz bardziej samolubni. Ale bonobo są tu wyjątkiem. Najbardziej intrygującym jest fakt, że ich altruistyczne zachowanie jest naturalne w odróżnieniu od ludzi, których trzeba nauczyć dzielenia się.
W ramach ostatnich badań, naukowcy z Uniwersytetu Duke w Północnej Karolinie i Uniwersytetu Harvarda w Massachusetts odkryli, że podczas gdy bonobo najwyraźniej nigdy nie uczą się samolubności, to szympansy wraz z wiekiem zrobią wszystko, aby dostać to co chcą, nawet jeżeli oznacza to pokazanie się od tej gorszej strony.
Naukowcy analizowali dzielenie się pożywieniem i zahamowania społeczne bonobo oraz szympansów żyjących w dwóch afrykańskich rezerwatach: Tchimpounga i Lola ya Bonobo w pobliżu Kinszasy – obydwa w Demokratycznej Republice Konga.
Zdaniem naukowców różnice w zachowaniu tych dwóch małp człekokształtnych mogą wynikać ze schematów rozwojowych obrazujących ich historyczny tryb życia.
Bonobo i szympansy zostały dobrane w pary i umieszczone wraz z żywnością na ogrodzonym terenie w rezerwacie Tchimpounga, gdzie naukowcy zaobserwowali, że młodsze bonobo i młodsze szympansy były skłonne dzielić się w przeciwieństwie do starszych szympansów. W rezerwacie Lola ya Bonobo, bonobo otrzymały stertę jedzenia do swojej dyspozycji, podczas gdy inny osobnik przyglądał się zza bramy. Zgodnie ze swoim zwyczajem bonobo postanowiły otworzyć bramę i podzielić się żywnością z przyjacielem.
„Szympans nigdy by tego nie zrobił z własnej woli” – wyjaśnia współautor, profesor Brian Hare z Wydziału Antropologii Ewolucyjnej Uniwersytetu Duke. „Szympansy będą sobie nawzajem pomagać, ale jednej rzeczy, które nie zrobią to podzielenie się pożywieniem.”
Bonobo sprawiają wrażenie, jakby żyły w „świecie Piotrusia Pana” – stwierdza i dodaje, że „nigdy nie dorastają i dzielą się”.
Naukowcy przypuszczają, że bonobo są bezinteresowne z powodu względnej obfitości w ich środowisku. Szympansy i goryle, w odróżnieniu od bonobo, codziennie rywalizują o pożywienie.
„Wydaje się, że niektóre z tych różnic wśród dorosłych mogą mieć tak naprawdę swoje źródło w różnicach rozwojowych” – wyjaśnia doktorantka na Uniwersytecie Harvarda, Victoria Wobber, naczelna autorka jednego z artykułów. „Ewolucja wycisnęła piętno na rozwoju ich cech poznawczych.”
Jeżeli trzeba poprosić innych o jałmużnę, szympansy potrafią to zrobić bardzo szybko, podczas gdy bonobo mają tutaj jeszcze pole do poprawy. Harwardzki profesor i współautor Richard Wrangham stwierdził, że młode szympansy muszą nauczyć się rozpoznawać, do którego konkretnego dorosłego mogą się zwracać, ponieważ szympansy żyją w społecznościach, w których zagarnianie dla siebie sterty pożywienia stanowi przywilej związany z pozycją hierarchii.
To nie oznacza, że bonobo są tępe, tylko że nie mają takiego doświadczenia w rozpoznawaniu, do którego osobnika podejść z prośbą o pożywienie i kiedy to zrobić.
Projekt TWOPAN otrzymał ponad 2 mln EUR w ramach grantu Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERBN) dla doświadczonych naukowców w Siódmym Programie Ramowym (7PR). Pięcioletni projekt, który ma się zakończyć w 2014 r. jest realizowany przez Towarzystwo Postępu Naukowego im. Maxa Plancka w Niemczech.
Więcej informacji:
Current Biology:
http://www.cell.com/current-biology/
Uniwersytet Duke:
http://www.duke.edu/
Uniwersytet Harvarda:
http://www.harvard.edu/
Teksty pokrewne: 30417, 30871
Kategoria: Wyniki projektów
Źródło danych: Current Biology
Referencje dokumentu: Wobber, V., et al. (2010) Bonobos exhibit delayed development of social behavior and cognition relative to chimpanzees, Current Biology, 20, 1-5. DOI:10.1016/j.cub.2009.11.070.
Indeks tematyczny: Koordynacja, wspólpraca; Metody pomiarowe; Badania Naukowe; Aspekty spoleczne; Weterynaria i nauki o zwierzętach
RCN: 31722
http://cordis.europa.eu/fetch?CALLER=PL_NEWS_FP7&ACTION=D&DOC=62&CAT=NEWS&QUERY=0127d36b83d5:768e:428cc8ac&RCN=31722
No related posts.
